Czym jest osoba prawna prawa publicznego?

Osoba publiczna prawa publicznego to przede wszystkim samodzielny podmiot praw i obowiązków. Istnieje oczywiście wiele kryteriów, na podstawie których dokonuje się klasyfikacji danej osoby prawnej jako tej, będącej osobą prawa publicznego.

Po pierwsze – majątek publiczny

Według jednej z teorii, są to osoby prawne, których działanie oparte jest o majątek publiczny. W ten sposób można dokonać łatwej klasyfikacji:

  1. majątek publiczny – osoba prawna prawa publicznego,
  2. majątek prywatny – osoba prawna prawa prywatnego.

Według innej, są to osoby prawne, które wykonują działania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, a które norma prawna jako takie osoby określa lub wobec których nie istnieje wątpliwość, że osobami prawa publicznego nie są.

Niektórzy autorzy zwracają również uwagę na fakt, że osoba prawna prawa publicznego tworzona jest za pomocą aktu normatywnego, powszechnie obowiązującego, co właściwie nadaje jej charakter publicznoprawny.

Podsumowując

Można stwierdzić, że nie znamy jednej definicji osoby prawnej prawa publicznego, wiemy jednak, że jest to osoba prawna, która ma związek z majątkiem publicznym i wypełnia zadania publiczne we własnym imieniu, a wobec której nie istnieje wątpliwość, że jest osobą prawną prawa publicznego lub została powołana w drodze aktu normatywnego, powszechnie obowiązującego.

Czy podstawę wyroku może stanowić przepis Konstytucji RP?

To pozornie kłopotliwe pytanie stawiane jest niejednokrotnie przed studentami prawa. Dzisiaj postaramy się poszukać na nie odpowiedzi.

Nie jest tajemnicą, że Konstytucja RP – polska ustawa zasadnicza, jest najwyższym w hierarchii aktem prawnym powszechnie obowiązującym w Polsce (czyli stosowanym wszędzie i wobec wszystkich, którzy znajdują się pod polską jurysdykcją). Jest tym samym podstawowym źródłem prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. Jest ponadto najważniejszym aktem natury politycznej, ponieważ ustanawia cały system polityczny kraju (trójpodział władzy, obowiązujący reżim i takie tam).

Ciekawostka: Prawo konstytucyjne zwane jest przez niektórych prawem politycznym.

To możE, czy nie możE?

Może, ponieważ Konstytucja RP, pomimo swojego generalnego charakteru, jest aktem prawa powszechnie obowiązującego w Polsce, formalnie jest ustawą i podobnie jak inne ustawy, może stanowić postawę wyroku.

„Konstytucja, jako akt normatywny, należy do systemu prawa, a zatem
jej normy, podobnie jak normy zawarte w innych aktach prawnych, podlegają procesowi stosowania prawa. W polskiej literaturze prawniczej brak
było początkowo pełnej zgodności stanowisk co do tego, czy konstytucja
może być samoistną podstawą rozstrzygnięć wydawanych przez organy
państwowe. Wątpliwości w tym zakresie wystąpiły głównie na tle Konstytucji z 1952 r., która zawierała często postanowienia o charakterze ogólnym i sformułowane w języku opisowym. Ostatecznie przeważył pogląd, że
samoistne stosowanie konstytucji jest możliwe, gdy jej postanowienia są na
tyle konkretne, iż da się z nich wyprowadzić w drodze wykładni, jednoznaczne normy prawne.”

– A. Kabat, Konstytucja w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, Rok LX — zeszyt 1 — 1998, s. 39.

Czym jest prawo administracyjne?

A właściwie czym nie jest… Na tym się dzisiaj w szczególności skupimy.

Można śmiało stwierdzić, że prawo administracyjne jest najbardziej niedocenianą gałęzią prawa (chodzą pogłoski, że doceniają ją jedynie prawnicy administratywiści), a w rzeczywistości najszerszą i najbardziej zróżnicowaną spośród wszystkich. Jest bardzo często wyśmiewana przez prawniczych żartownisiów i uznawana za nudną, bezsensowną i takie tam.

Śpieszę więc z tłumaczeniem…

Według słynnej definicji negatywnej (czyli mówiącej o tym, czym opisywane „coś” nie jest) ukształtowanej przez Otto Mayer’a: „administracją jest ta działalność państwowa, która nie jest ustawodawstwem ani wymiarem sprawiedliwości”. Oznacza to w skrócie, że z administracją mamy do czynienia wszędzie tam, gdzie nie ma ustawodawstwa (charakterystycznego dla władzy ustawodawczej) oraz wymiaru sprawiedliwości (charakterystycznego dla władzy sądowniczej). Możemy tym samym stwierdzić, że administracja jest działaniem prowadzonym przez organy władzy wykonawczej (mającej charakter administratora).

Dopiero w momencie, kiedy zauważymy, gdzie znajdują się granice ustawodawstwa i wymiaru sprawiedliwości, uzmysłowimy sobie jak szeroki zakres tematyczny zawiera się w prawie administracyjnym. Możemy stwierdzić również, że opowiadanie o „nudnym prawie administracyjnym” było bez sensu, ponieważ poza (być może faktycznie nudnymi) procedurami, znajdziemy w nim również ogrom ciekawych zagadnień dotyczących każdej dziedziny życia (często spraw bardzo przyziemnych).